WYDARZENIA
 Bezpłatne webinaryKonferencje, szkolenia, warsztaty

W październiku br. ukazały się wyniki dwóch popularnych rankingów - TOP2% 2022/2023 wyd. Elsevier oraz Uniwersytetu Stanforda i XXIV Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2023. Nowa wersja (6) światowego rankingu cytowań TOP2% została oparta  na kopii danych z dnia 1 października 2023 r., które  zostały uaktualnione do końca roku kalendarzowego 2022.  Dostęp  do danych jest możliwy przez stronę: https://elsevier.digitalcommonsdata.com/datasets/btchxktzyw/6).

W artykule przedstawiono wstępną ocenę rankingową w celu weryfikacji wcześniejszych prognoz dotyczących głównie wersji (5) z 2021/2022 rankingu TOP2% w kategorii cytowań rocznych. Dane wykorzystane do analizy zestawiono w tabl. 1 i 2.

Tabl. 1. Zestawienie liczby cytowań dla wyższych uczelni technicznych i uniwersytetów w 2022 r. wg danych źródłowych (opracowanie własne autora). (Table_1_Authors_singleyr_2022_pubs_since_1788_wopp_extracted_202310.xlsx),

 

Nr

Nazwa uczelni

Liczba cytowań

 

Liczba osób w rankingu

Nazwa uczelni

Liczba

cytowań

Liczba osób w rankingu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Pol. Gdańska

Pol. Poznańska

AGH

Pol. Wrocławska

Pol. Warszawska

Pol. Śląska

Pol. Łódzka

ZUT Szczecin

Pol. Opolska

Pol. Krakowska

Pol. Lubelska

WAT

Pol. Rzeszowska

Pol. Białostocka

Pol. Częstochowska

Pol. Bydgoska

Pol. Koszalińska

Pol. Świętokrzyska

21969

20415

18092

16327

12256

12532

 10571

 7551

7355

4929

4828

3231

3065

2967

2686

1182

559

446

39

34

49

38

36

39

30

15

5

15

18

13

13

7

11

4

2

3

Uniw. Jagielloński

Uniw. Warszawski

Uniw. Wrocławski

Uniw. Gdański

UAM Poznań

UMCS Lublin

UMK Toruń

Uniw. Białostocki

Uniw. Śląski

Uniw. W-M Olsztyn

Uniw. Łódzki

Uniw. Rzeszowski

UJK Kielce

Uniw. Zielonogórski

Uniw. Szczeciński

KUL

Uniw. Opolski

UKSW Warszawa

23830

23286

11211

10990

 9867

 9476

 8171

 7887

 7087

 6492

 6211

  5056

 2997

1490

1311

1034

 840

    770

41

40

21

17

28

17

19

5

20

12

15

10

2

5

7

3

3

      2


W Polsce uczelnie generują prawie 70% ogółu cytowań wykazanych w rankingu TOP2%   2022 r. Reszta jest zasługą licznych instytutów naukowo-badawczych  i innych uczelni, np. prywatnych poza ujętymi w artykule. Ich dokładna analiza jest bardzo utrudniona z uwagi na duże rozproszenie ponieważ są reprezentowane przez 1 lub najwyżej 2 osoby. Na ogólną liczbę 1124 osób (w 2021 uwzględniono 1024 osoby) ujętych w rankingu ok. 870 osób jest zatrudnionych w uczelniach państwowych i niepublicznych co stanowi ponad 75%.

Na tej podstawie przeprowadzono porównanie osiągnięć 18 polskich wyższych uczelni technicznych, 18 uniwersytetów (tabl. 1) oraz  10 uniwersytetów medycznych i 5 uniwersytetów przyrodniczych i rolniczych (tabl. 2) pod względem liczby cytowań i liczby osób, które objęto oceną rankingową.  Autor jest przekonany, że przedstawione statystyki  zainspirują  środowisko naukowe do dalszych działań na rzecz wzmocnienia roli polskiej nauki w świecie. Podstawowy wniosek dotyczy 20% przyrost cytowani rok do roku (2022 vs, 2021).

 

Tabl. 2. Zestawienie cytowań dla uniwersytetów medycznych oraz uniwersytetów przyrodniczych i rolniczych. Opracowanie własne autora wg danych źródłowych: (Table_1_Authors_singleyr_2022_pubs_since_1788_wopp_extracted_202310.xlsx),

 

Nr

Nazwa uczelni

Liczba cytowań

 

Liczba osób w rankingu

 

Nr

 

Nazwa uczelni

Liczba cytowań

Liczba osób w rankingu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

CM Uniw. Jagiel.

UM Wrocław

UM Łódź

UM  Poznań

UM Gdańsk

UM Warszawa

UM Lublin

Śląski UM

UM Szczecin

UM Białystok

46234

42401

29810

16752

16594

 12070

 11016

 10378

  8790

  6827

29

20

17

13

16

17

24

5

9

13

1

2

3

4

5

  UP Poznań

  SGGW W-wa

  UP Wrocław

  UP Lublin

  UR Kraków

8461

5467

4560

4492

2555

 

 

21

10

7

14

13

Porównując wyniki rankingu TOP2% 2022/2023 i XXIV Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2023 można stwierdzić, że w obydwóch rankingach Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Warszawski są na dwóch pierwszych miejscach (w tym drugim zajęły ex aequo pierwsze miejsce). Z kolei, Politechnika Warszawska jest na trzecim miejscu w rankingu Perspektyw, ale dopiero na 5 w ranking TOP2% 2022 (była na 3 miejscu w poprzedniej edycji). Taka zgodność miejsc w dwóch różnych rankingach może sugerować dużą wagę wykazanej pozycji naukowej uczelni w świecie.

Inne, ważne spostrzeżenia, są następujące:

- uczelnie decydują niewątpliwie o potencjale publikacyjnym kraju. W ostatniej edycji rankingu TOP2% znalazło się ok. 870 osób, czyli prawie 75%. Uzyskana  liczba cytowań to ok. 70 % ogółu.

- w 2022 r. wykazano  wzrost nie tylko liczby cytowanych publikacji  o 25.5% ale również średniej liczby cytowań (o 14,8%), czyli ich jakości.

- występują duże różnice pod względem liczby cytowań dla uczelni medycznych (o 50%), uniwersytetów (o 13,2%) i uczelni technicznych (22,6) oraz uniwersytetów przyrodniczych (o 22,3) i  w nich należy upatrywać rezerw.

- pod względem jakości publikacji wzrost jest nieznaczny, a średni indeks h wygenerowany przez polskie uczelnie w 2022 r. to 10. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że zmiany ilościowe są łatwiejsze do osiągnięcia.

- gwałtowny wzrost liczby cytowań w niektórych uczelniach można łączyć, chociaż hipotetycznie, z masową produkcją publikacji przez międzynarodowe zespoły autorów, które nazwano „fabrykami artykułów – research papers mills” (patrz: Szczepaniak J., „Fabryki artykułów. Biznes współczesnej nauki”, Forum Akademickie, 2/2023). Ten fakt należy ocenić negatywnie ponieważ nie stymuluje rozwoju polskich naukowców i ma raczej znaczenie dla doraźnej ewaluacji (patrz artykuł na stronie FSWP pt. Czy ewaluacja pozytywnie wpłynęła na przestrzeganie etyki naukowej?).

Nie sugerując dużego postępu w skali światowej, czy przełomu, należy stwierdzić, że ogólna ocena dorobku publikacyjnego wyższych uczelni wydaje się być pozytywna. O skali wyzwań polskich uczelni niech posłużą dwa przykłady z Niemiec i USA (pierwszy dotyczy uczelni technicznych, a drugi całościowego osiągnięcia nauki polskiej):

  1. Uniwersytet techniczny w Berlinie wykazał 131984 cytowań, czyli liczbę porównywalną z wszystkimi uczelniami technicznymi (137987), ale ze średnią liczbą cytowań 702, średnim indeksem h = 11 i liczbą osób188, czyli dwukrotnie mniejszą.

  2. Uniwersytet Stanforda, który nota bene uczestniczy w przygotowaniu rankingu TOP2%, wykazał 1110609 cytowań, ze średnią liczbą cytowań 1272, średnim indeksem h = 14 i liczbą osób 874, czyli porównywalną z wszystkimi uczelniami w Polsce.

Przedstawione wyniki i zestawienia pozostawiam jak zawsze do wnikliwej oceny odwiedzających stronę i odpowiedzi na wcześniej postawione pytanie.

 Prof. dr hab. inż. Wit Grzesik, emerytowany nauczyciel akademicki

 

2.png1.png1.png3.png2.png3.png0.png